نکاتی که تمام کوهستان سوارها باید بدانند
نکاتی که تمام کوهستان سوارها باید بدانند
تعمیر و سرویس سیستم ترمز روغنی شیمانو
محل نصب رایج کالیپرهای ترمز دیسک بر روی فریم و دوشاخ دوچرخه ، با دو استاندارد بین المللی (International satandard ) و (PostMount ) شناخته می شود.
دو استاندارد با فاصله حفره های متفاوت بر روی دو شاخ و فریم در نظر گرفته شده است . در استاندارد اول از دو حفره نصب با فاصله 51 میلی متر از یکدیگر استفاده می شود و پیچ های نصب کالیپر در وضعیت عمود بر سطح صفحه دیسک قرار می گیرند که معمولان از این استاندارد در عقب دوچرخه یعنی روی فریم استفاده می شود . در سیستم نصب دوم پیچ های نصب در آن موازی با سطح صفحه دیسک قرار می گیرند و حفره های نصب نیز 74 میلی متر از یکدیگر فاصله دارند . کالیپر های ترمز طراحی شده برای سیستم نصب پست می توانند با استفاده از تبدیل های خاصی برای سیستم استاندارد بین المللی به کار گرفته شوند.
سیستم های ترمز روغنی ، یک پیستون در کتی ترمز دارند که پیستون اصلی یا Master نامیده می شود . این پیستون ، مایع ترمز را از طریق لوله مهر و موم شده ترمز به مجموعه دیگری از پیستون ها در کالیپر فشار می دهد که پیستون های پیرو یا Slave نام دارند.پیستون های پیرو ، لنت ها را روی صفحه دیسک فشار می دهند به این دلیل که مایع روغن ، فشرده یا خم نمی شود ، سیستم های روغنی عملکرد بهتری نسبت به سیستم های مکانیکی دارند.
با گذشت زمان ، مایع ترمز با گرد و خاک و رطوبت آلوده شده و باید تعویض شود . استفاده از نوع صحیح مایع برای یک ترمز خاص اهمیت حیاتی دارد.بعضی از تولیدکنندگان سیستم ترمز روغنی از روغن معدنی به عنوان مایع ترمز استفاده می کنند ، در حالی که عده دیگری از مایع ترمز اتومبیل برای این منظور بهره میگیرند.نوع مایع توسط تولید کننده مشخص می شود.هرگز نباید انواع مختلف مایع ترمز را با یکدیگر ترکیب کنید استفاده از مایع نامناسب می تواند به ساختار آب بندی لوله روغن آسیب رسانده و باعث خرابی ترمز شود . مایع ترمز اتومبیل ، رده بندی هایی مانند 3 یا 4 دارد ؛ برای آگاهی از رده بندی توصیه شده برای سیستم ترمز خود به اطلاعات ارائه شده توسط تولید کننده مراجعه کنید. مایع ترمز اتومبیل ، سوزش آور و سمی است . هنگام کار با این نوع مایع مراقب باشید که با بخش خارجی کتی ترمز یا کالیپر، دوچرخه یا پوست بدنتان تماس پیدا نکند . توصیه می کنیم از دستکش های محافظ مانند دستکش های مکانیکی استفاده نمایید.همه متعلقات و اتصالات شیلنگ سیستم های روغنی بایستی از نظر نشت مایع و چکه ، بررسی شوند . به علاوه ، دوچرخه نباید به صورت وارونه قرار بگیرد ، زیرا ممکن است هوا وارد خطوط ترمز شود.اگر دوچرخه وارونه بوده است ، آن را پیش از استفاده چند دقیقه در وضعیت عادی قرار دهید ، سپس کتی های ترمز را با محکم کشیدن ، آزمایش کنید.
تولید کنندگان ترمز ، سیلندرهای روغنی کالیپری ها را سازگار با سیلندر تعبیه شده در کتی ترمز طراحی می کنند. قطر سیلندر و فاصله حرکت ( ضربه ) آن می تواند بین برند های مختلف ، متفاوت باشد.پیش از ترکیب کتی ها و کالپیر های مختلف ، اطلاعات ارائه شده توسط تولیدکنندگان آنها را بررسی کنید گرم شدن مایع ترمز باعث منبسط شدن آن می شود.سیستم های دیسک روغنی از یک سیستم ذخیره استفاده می کنند که شامل یک کیسه است تا امکان انبساط مایع ترمز را فراهم سازد.بعضی مدل ها یک کیسه محبوس در کتی ترمز دارند ، اما گروه دیگری از یک (سیستم باز ) بهره می گیرند.
زمانی که ترمز می گیرید ، ارتباط پیستون اصلی در کتی با مخزن ، بسته است اما وقتی که ترمز نمی گیرید و کتی در وضعیت کاملا ” باز قرار می گیرد ، این مسیر نیز باز می شود.در همه سیستم های روغنی ، بسیار مهم است که هیچ هوایی در مسیر لوله کشی و خطوط بین کالیپر و پیستون کتی ترمز وجود نداشته باشد.حباب های هوا در این خط فشرده شده و باعث می شوند وقتی ترمز می گیرید و کتی ترمز با قدرت کشیده می شود ، ترمز ضعیفی داشته باشید.
مشاهده هم ترازی لنت با صفحه دیسک در هر سیستم دیسک می تواند دشوار باشد.یک کاغذ یا پارچه سفید را پشت ناحیه ای که به آن نگاه می کنید قرار دهید.در صورت امکان نور یک چراغ قوه را به کاغذ بتابانید تا پس زمینه را روشن تر کند.
سیستم های روغنی ، دامنه حرکتی بسیار نزدیکی بین لنت ها و صفحه دیسک دارند.هم ترازی کالیپر با صفحه دیسک برای دستیابی به عملکرد مناسب ترمز ، حیاتی است . فرایند ترازبندی کالیپر روغنی ، XT، XTR، Deore ، Saint شیمانو با استفاده از یک تبدیل یا قلاب تبدیل ، به این صورت است :
برای کالیپری های نصب شده روی تبدیل ، پیچ های محکم کننده کالیپر را کاملا شل کنید .این کار به کالیپر امکان می دهد تا به طرفین حرکت نماید.کتی ترمز را فشار دهید تا لنت ها روی صفحه دیسک محکم شوند و فشار را ادامه دهید. این کار باعث می شود کالیپر طوری حرکت کند که لنت ها با صفحه دیسک هم تراز باشند .
پیستون های لنت ترمز و کالیپر را بررسی کنید . کالیپر را به سمت راست و چپ فشار دهید تا در مرکز صفحه دیسک قرار گیرد.
فشار روی صفحه دیسک را ادامه داده و پیچ های نگهدارنده کالیپر را سفت کنید.
کتی ترمزها را رها کرده و این تراز بندی ابتدایی لنت را بررسی کنید.به طور ایدئال ، لنت ها باید بدون هیچ سایشی از صفحه دیسک فاصله بگیرند.بااین حال در بعضی از موارد ممکن است سایش خفیفی وجود داشته باشد که عموما مشکلی برای عملکرد ترمز ایجاد نمی کند.اگر وقتی چرخ ها را می چرخانید احساس می کنید حرکت کندی دارند ، دوباره لنت ها را با شل کردن پیچ های نگهدارنده کالپیر و تجدید استقرار آن ، تنظیم نمایید.
هم ترازی لنت را با شل کردن کامل یکی از پیچ ها در حالی که دیگری تنها کمی شل شده است ، به دقت تنظیم کنید. این وضعیت به شما امکان می دهد کالیپر را در حالی که پیچ محکم تر حکم محور را بازی می کند ، در جهت مورد نظر حرکت دهید.
اگر کالیپر ترمز مستقیما به مقر های تنه و دو شاخ جلو پیچ شده است ، باید از واشر ها و سیم های باریک برای تنظیم کالیپر استفاده کنید.می توانید یک واشر بانجو را بین مقر تنه یا دو شاخ جلو و بدنه کالیپر قرار دهید .واشر ها را در محل خود قرار داده و پیچ نگهدارنده را سفت کنید.هم ترازی لنت با صفحه دیسک را بررسی نموده و بر حسب نیاز تعداد واشرها را افزایش یا کاهش دهید.
لنت های ترمز پس از مدتی استفاده ، ساییده و باریک می شوند . اکثر تولید کنندگان مشخصات حداقل ضخامت لنت ترمزخود را اعلام می کنند. برای لنت های شیمانو ، وقتی ضخامت ماده لنت ( بدون احتساب نگهدارنده لنت ) به کمتر از 9 ، 0 میلی متر می رسد، باید تعویض شوند.لنت های قدیمی را در هنگام جداسازی بررسی کنید. ساییدگی غیر یکنواخت لنت ها می تواند نشانه ای از عدم هم ترازی کالیپر و صفحه دیسک باشد.
ممکن است لنت های دیسک جدید به یک دوره ( سوزاندن ) ( Burn – in ) نیاز داشته باشند.حلال های مورد استفاده در فرآیند تولید ، در این دوره بر اثر گرمای حاصل از ترمز می سوزند.
به این ترتیب ، عملکرد ترمز پس از دوره مذکور بهبود میابد.
فرآیند تعویض لنت ترمز برای مدل های Deore ، XT ، XTR ، Saint شیمانو به ترتیب زیر است :
1- دوچرخه را روی پایه تعمیر قرارداده و چرخ ها را جدا کنید.
2- گیره پیچ نگهدارنده لنت را خارج نموده و پیچ نکهدارنده لنت را باز کنید.
3- لنت ها را با فشار دادن آنها به طرف و خلاف جهت میل توپ چرخ ، جدا نمایید.به جهت فنر برگرداننده لنت در بین لنت ها توجه داشته باشید.این فنر به جدا شدن لنت از صفحه دیسک در طول فرآیند ترمز ، کمک می کند.
4- ناحیه پیستون را تمیز کنید.از یک دستمال تمیز و حلالی ملایم مانند الکل ایزوپروپیل برای تمیز کردن سطوح پیستون و داخل بدنه کالیپر استفاده کنید.
5- با استفاده از یک اهرم پلاستیکی مانند تالیور لاستیک چرخ ، هردو پیستون را به داخل بدنه کالیپر فشار دهید.دقت کنید ناحیه نزدیک به مرکز پیستون را فشار داده و از فشار لبه های پیستون خودداری کنید.
6- پیستون ها را به سر جای خود در بدنه کالیپر برگردانید.
7- فنر بازگرداننده لنت را بین لنت های جدید قرار دهید.
8- لنت ها را در داخل کالیپر نصب کنید . حفره های داخل لنت ها و فنر را هم تراز با حفره پیچ نگهدارنده لنت ، تنظیم کنید.
9- پیچ نگهدارنده لنت را در محل خود قرار داده و سفت کنید.
10- چرخ را نصب کرده و ترمز را با محکم فشار دادن کتی ترمز ، آزمایش کنید.اگر احساس می کنید کتی ترمز نرم است سیستم به هواگیری نیاز دارد.
قبل از شروع کار یک پکیج تعویض روغن از برندهای معتبر تهیه کنید.هنگام سرویس ترمزهای روغنی ، در شرایط تمیز کار کنید.
قطعات سیستم روغنی مانند کیسه مخزن را تمیز و دور از گردو خاک نگهدارید.
1- دوچرخه را روی پایه تعمیر قرار داده و چرخ ها را جدا کنید.
2- لنت های ترمز را جدا کنید تا از آغشته شدن آنها به مایع ترمز جلوگیری نمایید.
3- ابتدا مطابق با استفاده از یک اهرم پلاستیکی مانند تالیور لاستیک چرخ ، هردو پیستون را به داخل بدنه کالیپر فشار دهید .سپس مسدود کننده ترمز # Y8CL18000 شیمانو رابه جای لنت ها نصب کنید . اگر این مسدود کننده را در اختیار ندارید ، می توانید یک آچار شش ضلعی 10 میلی متری و یا حتی تعدادی کارت وزیت هم را جایگزین آن کنید.
4- جلوی دوچرخه را بلند کنید تا لوله روغن از کالیپر ترمز تا مخزن ، یک شیب پیوسته رو به بالا داشته باشد. کتی ترمز را روی فرمان بچرخانید تا سطح بالایی مخزن موازی با سطح زمین قرار گیرد.
5- ابتدا یک آچار رینگی مناسب را بری روی پیچ سوپاپ هواگیری کالیپر بگذارید و بعد از آن دریچه پلاستیکی سوپاپ هواگیری کالیبر را بردارید و سپس لوله هواگیری را به انتهای سوپاپ هواگیری کالیبر متصل کنید.کیسه پلاستیکی را به انتهای این لوله متصل کنید تا مایع اضافی در آن جمع شود.
در بعضی از کالیپر های جدید پیچ سوپاپ هواگیری از دریچه سوپاپ هواگیری جدا شده است بنابراین لوله هواگیری را بر روی دریچه هواگیری نصب کرده و در مرحله های بدی برای باز کردن درچه هواگیری از پیچ هواگیری که در چند سانتیمتری این درچه قراردارد استفاده نمایید.
6- گرد و خاک را از کتی ترمز پاک کرده و درپوش تانک مخزن را تمیز کنید. درپوش تنک مخزن را باز نمایید.
7- سرنگ مخصوص را بر روی دریچه مخزن پیچ نمایید.استفاده از یک سرنگ معمولی کار را کمی برایتان سخت خواهد کرد البته ابزارها و قیف هایی برای این کار طراحی شده اند که از آنها هم می توانید استفاده نمایید.
8- اگرمی خواهید تمام روغن را تعویض نمایید در این مرحله سوپاپ هواگیری روی بدنه کالیپر را یک دور شل کنید تا روغن قدیمی از لوله هواگیری که بر روی سوپاپ هواگیری که در مرحله پنج نصب کرده بودید خارج شود و در داخل کیسه پلاستیکی ریخته شود.
9- سرنگ را با روغن پر نگهدارید. و روغن جدید را بوسیله سرنگ نصب شده داخل مخزن اصلی روی کتی ترمز وارد کنید، برای پمپ کردن مایع در امتداد شیلنگ ، کتی ترمز را فشار داده و رها کنید. تا زمانی که مایع خروجی از سوپاپ هواگیری شفاف و تمیز نشده ، به فشار دادن و رها کردن کتی ترمز ادامه دهید.دوباره سطح مایع را بررسی نموده و در صورت افت سطح مایع در تانک مخزن ، مایع بیشتری اضافه کنید.
سپس سوپاپ هواگیری روی بدنه کالیپر را ببندید.
10- کتی ترمز را مکررا فشار داده و رها کنید . به این ترتیب حباب ها در تانک مخزن ظاهرا خواهند شد و ممکن است سطح مایع افت کند.سرنگ را با مایع پر نگهدارید.از یک اهرم غیر فلزی برای ضربه زدن در امتداد لوله مایع استفاده کنید تا هر حباب هوای گیر افتاده در خط را برای بالا آمدن به سمت مخزن ، هدایت نمایید.
11- کتی ترمز را با کشیدن امتحان کنید. در نهایت وقتی کتی ترمز را می کشید، سفت و محکم خواهد شد . اگر هیچ مقاومتی در برابر کشیدن کتی ترمز وجود ندارد ، پیچ هواگیری را باز کرده و به فرآیند قبلی ادامه دهید یا فرآیند هواگیری پایین را دنبال کنید تا روغن بصورت کامل به سیستم پمپ شود.
هواگیری یک سیستم روغنی ، شامل حذف هوایی است که در خطوط و کالیپر ها باقی مانده است.
1- سوپاپ هواگیری را در مدت یک ثانیه باز کرده و ببندید . توجه کنید که آیا مایع خارج شده حاوی حباب های هوا است یا خیر .
2- درصورت وجود حباب های هوا ، درپوش تانک مخزن بر روی کتی ترمز را برای مدت کوتاهی باز کنید تا حباب ها خارج شوند.
3- تانک مخزن را بررسی کرده بعد از خارج شدن حباب ها در صورت نیاز روغن اضافه کنید.
4-مکررا کتی ترمز را فشار داده و رها کنید . اگر حرکت کتی ترمز ، سفت با مقداری مقاومت در پایان است ، دیگر هوایی در خط باقی نماننده و سیستم کاملا هواگیری شده است.
5- بررسی کنید که تانک مخزن تا بالا پر شده باشد.باید انتظار داشته باشید که مقداری مایع اضافی از کتی ترمز بیرون بریزد.
6- پس از هواگیری ، شیلنگ رااز سوپاپ هواگیری جدا کنید. کتی ترمز و کالیپر را از هرگونه مایعی تمیز کنید.
اگر به نظر می رسد که لنت های ترمز روی صفحه دیسک کشیده می شوند و ترازبندی مجدد نیز از این وضعیت جلوگیری نمی کند، ممکن است پیستون ها نیاز به تنظیم مجدد داشته باشند.این فرآیند مستلزم استفاده از یک سیم در کالیپر برای تنظیم است.شیمانو این قطعه را با شماره Y8CL1200 در هنگام خرید یک ست ترمز جدید عرضه می کند.می توانید از یک ماده سخت و صاف با ضخامت صفحه دیسک به عنوان جایگزین استفاده کنیدهمچنین آچارهای مخروطی Park Tool مانند آچار مخروطی دوسر DCW 4-1 با پهنای صفحات دیسک انطباق داشته و می توانند جایگزین فاصله دهنده لنت ترمز شوند.
1- دوچرخه را روی پایه تعمیر قرار داده و چرخ ها را جدا کنید.
2- پیچ نگهدارنده لنت های ترمز را باز کرده و لنت ها را جدا کنید. از یک دستمال تمیز و حلال ملایم مانند الکل ایزوپروپیل برای تمیز کردن سطوح پیستون و داخل بدنه کالیپر استفاده کنید.
3- با استفاده از یک اهرم پلاستیکی مانند اهرم لاستیک چرخ تایلیور ، هر پیستون را به داخل بدنه کالیپر حرکت می کند یا خیر . اگر پیستون پس از تنظیم مجدد حرکت میکند ، ممکن است مایع اضافی در سیستم باشد.
4- درپوش مخزن را جدا کنید . در حالی که پیستون ها به داخل بدنه کالیپر فشار داده شده اند ، اجازه دهید مایع اضافی از مخزن بیرون بریزد . اگر درپوش مخزن کاملا جدا شده است ، آن را دوباره در جای خود نصب کنید. روغن را از کتی ترمز تمیز نمایید.
5- لنت های ترمز ، فنر برگرداننده لنت های ترمز و پیچ نگهدارنده لنت ها را نصب کنید.
6-شیم شناور ( شماره قطعه 1200 Y8CL شیمانو ) یا یک شیم با ضخامت معادل را نصب کنید.
7- کتی ترمز را مکررا فشار دهید.پیستون ها به طور خودکار در مرکز بدنه کالیپر قرار می گیرند.
8- برای بدنه های کالیپری که روی قلاب نصب می شوند، پیچ های نگهدارنده کالیپر را کاملا شل کنید.
9- چرخ ها را نصب کنید.کتی ترمز را اصلا در این مرحله فشار ندهید.
10- هم ترازی لنت های ترمز با صفحه دیسک را بررسی کنید . برای بدنه های کالیپری که روی قلاب نصب می شوند ، بدنه کالیپر را طوری تنظیم کنید که صفحه دیسک در مرکز لنت ها قرار گیرد.
11- برای بدنه های کالیپری که مستقیما روی تنه نصب میشوند ، از واشر ها برای تنظیم لنت ها به صورتی که صفحه دیسک در مرکز آنها قرار گیرد ، استفاده کنید.
12- کتی ترمز را فشار داده و هم ترازی لنت ها را بررسی کنید . اگر لازم بود ، هم ترازی لنت ها را به طور دقیق تنظیم نمایید.
